علت یابی حریق (بخش سوم)
حرﻳﻘﻬﺎي ﻏﻴﺮ ﻋﻤﺪي
ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺘﻌﺪدي ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳﺠﺎد ﺣﺮارت و آﺗﺶ ﺳﻮزي ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ﻛﻪ در اﻳﻨﺠﺎ ﺑﻪ ذﻛﺮ ﺑﻌـﻀﻲ از آﻧﻬـﺎ ﺑﻄﻮر ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻣﻲ ﭘﺮدازﻳﻢ
آﺗﺶ ﺳﻮزﻳﻬﺎييﻛﻪ ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺮق ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺪﻟﻴﻞ زﻳﺮاﻧﺠﺎم ﮔﻴﺮﻧﺪ:
1- ﺗﺤﻤﻴﻞ ﺑﺎر ﺑﺮ ﻇﺮﻓﻴﺖ ، ﻳﻌﻨﻲ ﮔﺮﻓﺘﻦﺑﺎر ﺑﻴﺶ از ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺳﻴﻤﻬﺎ.
2- اﺗﺼﺎلﻫﺎي اﺷﺘﺒﺎهي
3- ﺟﺮﻗﻪ در اﺛﺮ ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎي ﻛﻮﺗﺎه
4- ﺑﻲاﺣﺘﻴﺎﻃﻲ در ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و اﺳﺘﻔﺎده از دﺳﺘﮕﺎﻫﻬﺎي اﻟﻜﺘﺮيكي
اتصال ﻛﻮﺗﺎه :
دراﺛﺮ اﺗﺼﺎﻟﻲ اﺗﻔﺎﻗﻲ ﺑﻴﻦ دو ﻧﻘﻄﻪ از ﻣﺪار در ﻳﻚ ﻧﻘﻄﻪ از ﻣﺪار و زﻣﻴﻦ اﻳﺠﺎد ﻣﻲﮔﺮدد، زﻳﺮا ﻣـﺪار اﺻﻠﻲ ﻛﻮﺗﺎه ﺷﺪه و ﺟﺮﻳﺎﻧﻲﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺟﺮﻳﺎن ﻋﺎدي ﺑﻮﺟﻮد ﻣﻲآورد ﻛﻪ اﻳﺠﺎد ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻛـﺮدن ﺑـﺎر و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺣﺮارت زﻳﺎد ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﻳﻦ اﺗﺼﺎل ﻛﺎﻣﻞ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد ﺟﺮﻗﻪ ﻧﺨﻮاﻫﺪ زد، ﻓﻘﻂ ﺑـﺎر اﺿﺎﻓﻲ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺮارﺗﻲ ﺧﻄﺮﻧﺎك ﻣﻲﮔﺮدد وﻟﻲ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺗﺼﺎﻟﻲﻛﺎﻣﻞ ﻧﺒﻮده و ﺑﻴﻦ دو ﻫﺎدي ﻓﺎﺻـﻠﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﺟﺮﻗﺔ ﭘﺮﺣﺮارﺗﻲ ﻣﻴﺰﻧﺪ ﻛﻪ ﻗﺎدر اﺳﺖ ﻣﻮاد ﻗﺎﺑﻞ اﺣﺘﺮاق و ﻋﺎﻳﻘﻬﺎ را ﺑﺎ آﺗﺶ ﺑﻜﺸﺎﻧﺪ.
قوس اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ:
ﻗﻮس اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ و ﻧﻘﺎط داغ ﺑﻴﺸﺘﺮ در ﻛﻠﻴﺪﻫﺎ و ﭘﺮﻳﺰﻫﺎي ﺑﺮق ﻣﺴﺘﻌﻤﻞ و ﻳﺎ اﺗﺼﺎﻻت ﺳﺴﺖ و ﺷﻜـﺴﺘﮕﻲ ﺳﻴﻤﻬﺎ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮاﺛﺮ ﻗﻮس اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲﺣﺮارت زﻳﺎدي ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲﮔﺮدد، ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻮدن ﻛﺎﺑﻞ ﺑﺮق ﺑﻪ ﻟﻮﻟـﻪ ﻫﺎي ﺳﻮﺧﺖ ﻣﺎﻳﻊ و ﮔﺎز ﻧﻴﺰ ﻳﻜﻲ از دﻻﻳﻞ اﻳﺠﺎد آن اﺳﺖ.
بررﺳﻲ ﻋﻠﺖ ﺣﺮﻳﻘﻬﺎي ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﺮق :
ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻲ ﺣﺮﻳﻘﻬﺎي ﻧﺎﺷﻲ از ﺑﺮق ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎي ذﻳﻞ را در ﻧﻈﺮ ﻣﻲﮔﻴﺮﻳﻢ
الف ـ ﺷﺮوع ﺣﺮﻳﻖ ﻫﻤﻮاره ﺑﺎ ﻛﻨﺪ ﺳﻮزي ﻫﻤﺮاه اﺳﺖ.
ب ـ ﺑﺮرﺳﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﺪار ﺳﻴﻢ ﻛﺸﻲ و آﺛﺎر ﻣﺬاﺑﻬﺎ ﺑﺮ روي آﻧﻬﺎ
د ـ ﺑﺮرﺳﻲ ﻓﻴﻮزﻫﺎ
بررﺳﻲ ﻣﺪار ﺳﻴﻢ ﻛﺸﻲ :
در ﺣﺮﻳﻘﻬﺎي ﻧﺎﺷﻲ از اﺗﺼﺎﻻت ﺑﺮق ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎ دو ﻧﻮع اﺗﺼﺎﻟﻲ در ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﺪار ﺳﻴﻢ ﻛـﺸﻲ ﻣﻮاﺟـﻪ ﺷﻮﻳﻢ : اﻟﻒ: اﺗﺼﺎﻟﻲ اوﻟﻴﻪ ب: اﺗﺼﺎﻟﻲ ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ
ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ اﺛﺮ اﺗﺼﺎﻟﻲ ﺳﻴﻤﻬﺎ و ﺑﺮﺧﻮرد رﺷﺘﻪ ﺳﻴﻤﻬﺎ، ﻧُﻞ و ﻓﺎز ﻗﻮس اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ اﻳﺠﺎد ﺷده ﺳﻴﻤﻬﺎ ذوب و ﺑﻬﻢ ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻲ ﮔﺮدﻧﺪﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﻣﻘﺪار ذوبﺷﺪﮔﻲ ﺑﻪ ميزان ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻓﻴﻮزﻫﺎ بستگي دارد.
اﺗﺼﺎل اوﻟﻴﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺗﺼﺎﻟﻲ ﺳﻴﻤﻬﺎ و رﻳﺰش ﻣﺬاﺑﻬﺎ ﻳﺎ روﻛﺶ ﻣﺸﺘﻌﻞ ﺷﺪه آﻧﻬﺎ ﺑﺮ روي اﺟﻨﺎس اﺳﺖ اﻳﻦ اﺗﺼﺎﻟﻲ اوﻻً ﺑﺎﻳﺪ در ﻛﺎﻧﻮن ﺣﺮﻳﻖ ﻛﻪ ﻗﺒﻼً روش ﺗﺸﺨﻴﺺ آن ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﺛﺎﻧﻴﺎً ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻮاد ﻗﺎﺑﻞ اﺷﺘﻌﺎل اﻃﺮاف ﻣﺨﺼﻮﺻﺎً ﻗﺴﻤﺖ زﻳﺮ آن و ﻓﺎﺻﻠﻪ آن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ اﺗﺼﺎﻟﻲ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﻮد زﻳﺮا در ﺟﺎﻫﺎﺋﻴﻜﻪ ارﺗﻔﺎع ﻣﺤﻞ اﺗﺼﺎﻟﻲ از ﻣﻮاد ﻗﺎﺑﻞ اﺷﺘﻌﺎل زﻳﺎد اﺳﺖ در اﺛﺮ ﺳﻘﻮط ﻣﺬاﺑﻬﺎ ﺑﺮ روي آﻧﻬﺎ، ﻣﺬاﺑﻪﻫﺎ ﺳﺮد ﺷﺪه و ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺷﻌﻠﻪور ﻧﻤﻮدن آﻧﻬﺎ ﻧﻤﻲﺑﺎﺷﺪ ودر ﺟﺎﻫﺎﺋﻴﻜﻪ در ﻧﻘﺎط ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺪار آﺛﺎر ﻣﺬاﺑﻬﺎ و اﺗﺼﺎﻟﻲ وﺟﻮد دارد ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻈﺮ داﺷﺖ، اوﻻً اﺗﺼﺎﻟﻲ در ﻛﺎﻧﻮن ﺣﺮﻳﻖ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ؛ ﺛﺎﻧﻴﺎً داﻧﺴﺘﻦ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺑﺴﻴﺎر اﻫﻤﻴﺖ دارد ﻛﻪ ﻫﻤﻮاره دورﺗﺮﻳﻦ اﺗﺼﺎﻟﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻨﺒﻊ ﺗﻐﺬﻳﻪ اوﻟﻴﻦ اﺗﺼﺎﻟﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ در ﺣﺮﻳﻘﻬﺎي ﻧﺎﺷﻲ از اﺗﺼﺎل اوﻟﻴﻪ ﺑﺮق، ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺗﻮان ﻣﺼﺮﻓﻲ ، ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﺮﻗﻲ در ﻣﺪار ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔـﺮﻓﺘﻦ ﻗﻄـﺮ ﺳﻴﻤﻬﺎ و ﺗﻮان ﻓﻴﻮز ﺑﺴﻴﺎر اﻫﻤﻴﺖ دارد.
اتصال ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ
در ﻣﻮاردﻳﻜﻪ اﺗﺼﺎﻟﻲ ﺳﻴﻢ ﺑﺮق در ﻣﺪار وﺟﻮد دارد و ﻣﺎ ﻋﻠﺖ ﺣﺮﻳﻖ را ﭼﻴﺰ دﻳﮕﺮي ﻏﻴﺮ از ﺑﺮق ﺗﺸﺨﻴﺺ دادهاﻳﻢ . ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻈﺮ داﺷﺖﻛﻪ ، اوﻻً ﻣﺤﻞ اتصالي ﺧﺎرج از ﻛﺎﻧﻮن ﺣﺮﻳﻖﺑﻮده اﺳﺖ و ﻧﻴﺰ اﺛﺒﺎت ﻋﻠﺖ ﺣﺮﻳﻖ ﭼﻴﺰي ﻏﻴﺮ از ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺮق ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ. و ﻧﻴﺰ ﻣﻘﺪار ﻣﺬاﺑﻬﺎﺑﺴﻴﺎر ﻧﺎﭼﻴﺰ ﺑﺎﺷﺪ.
بررﺳﻲ ﻓﻴﻮزﻫﺎ:
ﻣﻌﻤﻮﻻً در ﺣﺮﻳﻘﻬﺎي ﺑﺮق ﻓﻴﻮزﻫﺎي روي ﺗﺎﺑﻠﻮي اﺻﻠﻲ از ﻧﻮع ﭘﻴﭽﻲ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺷﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و آﺛﺎر ﻋﻤﻞ ﻧﻤﻮدن ﻓﻴﻮزﻫﺎ در ﻓﺎﺻﻠﻪ زﻣﺎﻧﻲ زﻳﺎد ﺑﺎ ﮔذاﺷﺘﻦ آﺛﺎر ﻣﺬاﺑﺔ ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﻤﻬﺎي ﻣﺴﻲ داﺧﻞ آن و در ﭘﺎرهاي ﻣﻮاﻗﻊ آﺛﺎر ذوب ﺷﺪن ﻗﺴﻤﺖ ﺳﻄﺢ ﻓﺸﻨﮕﻲ داﺧﻞ ﻛﺎﻣﻼً ﻣﺸﻬﻮد ﻣﻲﺑﺎﺷـﺪ و ﻧﻴـﺰ ﻧـﻮع اﻧﺘﺨـﺎب ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﻓﻴﻮز ﺑﺎﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻗﻄﺮ ﺳﻴﻤﻬﺎ و ﺑﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه از ﻣﺪار ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ دﻟﻴﻞ ﻋﻠﺖ ﺣﺮﻳﻖ از ﻧﺎﺣﻴﻪ ﺑﺮق ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ.
ﺻﺎﻋﻘﻪ ﻳﺎ ﺑﺮق آﺳﻤﺎﻧﻲ:
ﺻﺎﻋﻘﻪ از ﻧﻘﺎط و ﻣﺤﻠﻬﺎﻳﻲ ﺑﻠﻨﺪ را ﻛﻪ ﺑﺎ آﺑﻬﺎي زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ ارﺗﺒﺎط داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻴﺰﻧﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳﺖ در ﻳﻚ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﻣﺤﻞﺗﺨﻠﻴﻪ ﮔﺮدد و ﻳﺎاز ﻣﺤﻠﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ دﻳﮕﺮ ﻋﺒﻮر ﻧﻤﺎﻳﺪ ﺑﻴﺸﺘﺮ اوﻗﺎت ﺑﻮي ﮔﻮﮔﺮد و ﻳﺎ اوزن o3 اﻛﺴﻴﮋن ﻣﺘﺮاﻛﻢ در آن ﻣﺤﻞ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸﺨﻴﺺ اﺳﺖ و ﺑﻌﻼوه ﺑﺮقزدﮔﻲ اﻏﻠﺐ ﺑﺎ ﺻـﺪاي ﺧﺶخش ﺗﻮأم اﺳﺖ، آﺛﺎر ﺑﺮقزدﮔﻲ روي اﺷﻴﺎء ﻣﺸﺨﺺ و ﻗﺎﺑﻞﺗﻤﻴﺰ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺨﺼﻮص روي اﺷﻴﺎء ﻓﻠﺰي ﻛﻪ آﻧﻬﺎ را ذوب ﻛﺮده و ﻳﺎ ذرات ذوب ﺷﺪه روي آﻧﻬﺎﺑﻮﺟﻮد ﻣﻲآﻳﺪ ، ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﺷـﻴﺎء آﻫﻨـﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻲ ﺷﺪه و ﻳﺎ آﺟﺮﻫﺎي روي دﻳﻮار ﺧﺮده ﺷﺪه و روي آﻧﻬﺎ ﺑﺮاق ﮔﺮدد ، در ﺻـﻮرت ﺳﻮء ﻇﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻴﻠﻪﻫﺎي ﺑﺮقﮔﻴﺮ را اﻣﺘﺤﺎن ﻧﻤﻮد ﺗﺎﻣﻌﻠﻮم ﮔﺮدد ﺑﺮق ﺑﺎ آﻧﻬﺎ اﺻﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده ﻳﺎ ﺧﻴـﺮ ﻳـﺎ آﻧﻘﺪر ﻗﺪرت داﺷﺘﻪ ﻛﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺣﺮارت و ﺣﺮﻳﻖ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻳﺎ ﺧﻴﺮ و ﻧﻴﺰ ﺑـﺮ روي دﺳـﺘﮕﺎﻫﻬﺎي اﻟﻜﺘﺮﻳﻜـﻲ ﻣﺨﺼﻮﺻﺎً دﺳﺘﮕﺎﻫﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ داراي آﻧﺘﻦ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻧﻈﻴﺮ ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮن، آﺛﺎر ذوب ﺷﺪﮔﻲ و ﺳﻮﺧﺘﮕﻲ ﺳﻴﻤﻬﺎ و در اﻏﻠﺐ ﻣﻮارد اﻧﻔﺠﺎر ﺳﻴﻤﻬﺎ و در اﻏﻠﺐ ﻣﻮارد اﻧﻔﺠﺎر ﻻﻣﭗ ﺗﺼﻮﻳﺮ آﻧﻬﺎ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻲ ﻋﻠﺖ ﻣﻔﻴﺪ ﺑﺎﺷﺪ.
اﺷﻌﻪ ﺧﻮرﺷﻴﺪ:
اﮔﺮ اﺷﻌﻪ آﻓﺘﺎب در ﻳﻚ ﻋﺪﺳﻲ ﻳﺎ آﺋﻴﻨﻪ ﻣﻘﻌﺮ و ﻳﺎ ﻫﺮﻋﺎﻣﻞ ﻳﺎ وﺳﻴﻠﻪاي ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﻧﻘﺶ ﻋﺪﺳﻲ را ﺑﺎزي ﻛﻨﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻗﻄﺮات ﺷﺒﻨﻢ ، ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﮔﺮدد و ﺳﭙﺲ روي ﻣﻮاد ﻗﺎﺑﻞ اﺷﺘﻌﺎل ﻣﻨﻌﻜﺲ ﮔـﺮدد ﺗﻮﻟﻴـﺪ آﺗـﺶﺳﻮزي ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد و اﻳﻦ آﺗﺶﺳﻮزﻳﻬﺎﻣﻌﻤﻮﻻً در ﻣﺤﻴﻄﻬﺎي ﺑﺎز و در ﺳﺎﻋﺘﻲ از روز ﻛﻪ اﺷﻌﻪ آﻓﺘـﺎب ﺑﺼﻮرت ﻋﻤﻮدي ﺑﺘﺎﺑﺪ اﻳﺠﺎد ﻣﻲﮔﺮدد اﻳﻦ ﻋﺪسيها ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ؛ ﻟﻴﻮان ، اﻧﻮاع ﺷﻴﺸﻪ ﻳﺎ ﻋﻴﻨﻚ ﺑﺎﺷـﻨﺪ در اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﺣﺮﻳﻘﻬﺎ ﭘﻴﺪا ﻛﺮدن ﻛﺎﻧﻮن ﺣﺮﻳﻖ ، ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻮاد ﺑﺠﺎﻣﺎﻧﺪه از ﺣﺮﻳﻖ و ﻧﻴﺰ ﺳﺎﻋﺖ وﻗﻮع ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﺎﺑﺶ اﺷﻌﻪ آﻓﺘﺎب ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ زاوﻳﻪ ﺗﺎﺑﺶ آن به محل ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻛﻤﻚ ﻣﻮﺛﺮي ﺟﻬـﺖ ﺗـﺸﺨﻴﺺ ﻋﻠـﺖ ﺑﺎﺷﺪ.
جرﻗﻪﻫﺎي آﺗﺶ :
ﺟﺮﻗﻪ از آﺗﺶ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲﮔﺮدد و از دودﻛﺸﻬﺎ و اﺗﻮﻣﺒﻴﻠﻬﺎ ﻧﻴﺰ ﺟﺮﻗﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ ميﮔﺮدد در ﻣﻮاردﻳﻜﻪ ادﻋﺎ ﻣﻲﺷﻮد آﺗﺶ ازﺟﺮﻗﻪاي ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺘﻤﺎً ﺗﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﻴﻦ ﺷﺮوع آﺗﺶﺳـﻮزي و ﭘﺨـﺶ ﺟﺮﻗﻪ در ﻣﺤﻞ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ.
ﻣﺜﻼً اﮔﺮ در ﺧﺎﻧﻪاي در اﺛﺮ ﺟﺮﻗﺔﺧﺎرج ﺷﺪه از دودﻛﺶ آن دﭼﺎر آﺗﺶﺳﻮزي ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﺣﺘﻤﺎً ﺑﺎﻳـﺪ ﻣﻮاد ﺑﻜﺎر رﻓﺘﻪ در ﺳﻘﻒ ﻗﺎﺑﻞ اﺷﺘﻌﺎل ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺟﺮﻗﻪﻫﺎي ﻧﺎﺷﻲ از ﺟﻮﺷﻜﺎري و ﭘﺮﺗﺎب ﮔﺪازهﻫﺎي آﻧﻬـﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ اﻳﺠﺎد آﺗﺶﺳﻮزي ﻧﻤﺎﻳﺪ.
در اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻣﻮارد اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺮش ﻳﺎ ﺟﻮﺷﻜﺎري در ﻣﺤﻞ ، ﻣﻜﺎن دﻗﻴﻖ اﻧﺠﺎم آن ﻧﺴﺒﺖ ﺑـﻪ ﻛـﺎﻧﻮن ﺣﺮﻳﻖ، اﻣﻜﺎن ﭘﺮﺗﺎب ﮔﺪازهﻫﺎﺑﺮ روي ﻛﺎﻧﻮن و ﻧﻴﺰ ﻣﻮاد ﺳﻮﺧﺘﻪ ﺷﺪه در ﻛﺎﻧﻮن در ﺻﻮرﺗﻲ اورﮔﺎﻧﻴﻚ ﻳﺎ ﭘﺎرﭼﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ اﻳﺠﺎد ﺣﺮﻳﻖ ﻧﻤﻮده و در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﻮاد از ﺟﻨﺲP.V.C ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺣﺮﻳﻖ اﻳﺠﺎد ﻧﻜـﺮده ﺑﻠﻜﻪ ذوب ﻣﻲﺷﻮﻧﺪﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎي اﺻﻠﻲ ﺟﻬﺖ ﺑﺮرﺳﻲ ﻋﻠﺖ از ﻧﺎﺣﻴﻪ ﺟﻮﺷـﻜﺎري ﻳـﺎ ﺑـﺮش ﺑﺎﺷﺪ. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺟﻬﺖﺟﻮﺷﻜﺎري ﻳﺎ ﺑﺮش و ﻳﺎ آﺛﺎر ﺑﺠﺎ ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺮ روي وﺳﻴﻠﻪ ﺟﻮش داده ﺷﺪه و ﻳﺎ ﺑﺮش زده ﺷﺪه ﻳﺎ ﺳﻨﮓ زده ﺷﺪه ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺟﻬﺖ و ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﭘﺮﺗﺎب ﻣﺬاﺑﻪ و ﺟﺮﻗﻪ را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻛـﺎﻧﻮن ﻣﺸﺨﺺ ﺳﺎزد.
ﺗﺬﻛﺮ: ﻫﻤﻮاره در ﺣﺮﻳﻘﻬﺎي ﻧﺎﺷﻲ از ﺟﻮﺷﻜﺎري ﻳﺎ ﺑﺮش ﻛﺎري ﺣﺮﻳﻖ ﭘﺲ از ﻣﺪت ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻋﺖ ﺑﻌـﺪ از اﻳﻦ ﻋﻤﻞ ﺑﻪ ﺑﺼﻮرت ﻛﻨﺪﺳﻮزي ﺷﺮوع و ﺷﻌﻠﻪور ﻣﻲﺷﻮد.
حيواﻧﺎت:
ﺑﺎﻳﺪ در ﻧﻈﺮ داﺷﺖ ﻛﻪ ﺗﻤﺎم ﺣﻴﻮاﻧﺎت از آﺗﺶ ﺗﺮس دارﻧﺪ؛ ﺑﻄﻮرﻳﻜﻪ از ﻧﺰدﻳﻚ ﺷﺪن ﺑﻪ آن ﺧﻮدداري ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ، به اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺧﻴﻠﻲﺑﻪ ﻧﺪرت اﺗﻔﺎق ﻣﻲاﻓﺘﺪ ﻛﻪ ﺳﺒﺐ آﺗﺶﺳﻮزي ﺷﻮﻧﺪ وﻟﻲ ﺑﻌـﻀﻲ اوﻗـﺎت ﺳﮓ ﻳﺎ ﮔﺮﺑﻪ در ﺧﺎﻧﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺳﺒﺐ واژﮔﻮن ﺷﺪن ﭼﺮاﻏﻬﺎي ﻧﻔﺘﻲ ﮔﺮدﻧﺪ و ﻳﺎ در اﺛﺮ ﺣﺮﻛـﺖ آﻧﻬـﺎ ﺷﻴﺸﻪﻫﺎي ﺣﺎوي ﻣﻮاد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺷﻜﺴﺘﻪ و ﺑﺎﻋﺚ آﺗﺶﺳﻮزي ﮔﺮدد در ﭼﻨﺪ ﻣﻮرد دﻳﺪه ﺷﺪه ﻛﻪ ﭘﺮﻧﺪه ﻫﺎ ﻳﺎ ﻣﻮﺷﻬﺎ روي دو ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻟﺨﺖ ﻧﺸﺴﺘﻪ ودر ﻧﺘﻴﺠﻪ اتصالي ﺑﺮق ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺣﺮﻳﻖ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ در ﺑﻌﻀﻲ از ﻣﻮارد ﻧﻴﺰﺑﺎ ﻣﺸﺘﻌﻞ ﺳﺎﺧﺘﻦ آﻧﻬﺎ ﻣﺜﻼً ﻣﻮش و رﻫﺎ ﻛﺮدن ﺑﺪاﺧﻞ اﻧﺒﺎر ﻏﻼت ﺑﺎﻋﺚ آﺗﺶ ﺳﻮزي ﺷﺪه اﻧﺪ،در ﺗﻤﺎم ﻣﻮارد ﻛﺎرﺷﻨﺎس ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺤﻞ را از ﻧﻈﺮ ﺗﺮدد ﺣﻴﻮاﻧﺎت اﻫﻠﻲ و ﻧﻴﺰ آﺛﺎر و ردﭘﺎي آﻧﻬـﺎ و اﻣﻜـﺎن اﻳﺠﺎد ﺣﺮﻳﻖ ﺗﻮﺳﻂ آﻧﻬﺎ را دﻗﻴﻘﺎً ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ.
خودﺑﺨﻮد ﺳﻮزي
ﻋﻼﻣﺖ ﻣﺨﺼﻮص اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﺣﺮﻳﻘﻬﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از: دود ﺿﺨﻴﻢ و ﮔﺎز
ﻣﻮادﻳﻜﻪ ﻣﺸﺘﻌﻞ ﺷﺪه و ﺑﺎﻋﺚ ﺣﺮﻳﻖ ميگردند
ﺑﻌﻀﻲ از ﻣﻮاد ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ اﻛﺴﻴﮋن ﻫﻮا را ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺑﺮ روي ﺧﻮد ﻧﮕﻪ ﻣﻲدارﻧﺪ و اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮع ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﺣﺮارت ﻧﻤﻮده و ﺑﻮاﺳﻄﻪ ﻧﺒﻮدن ﺟﺮﻳﺎن ﻫﻮا ﻣﺎده را ﻣﺸﺘﻌﻞ ﻣﻲﺳﺎزد ﻓﻀﻮﻻت وﻗﺘﻲ ﺑـﺎ روﻏـﻦ ﻏﻴـﺮ اﺷﺒﺎع آﻟﻮده ﺷﻮﻧﺪ، ﺧﻮدﺑﺨﻮد ﺳﻮﺧﺘﻪ و ﺑﺸﻜﻞ ﻣﺨﺼﻮﺻﻲ ﺷﺒﻴﻪ ﻻﻧﻪ ﻛﺒﻮﺗﺮ در ﻣـﻲآﻳﻨـﺪ ﻛـﻪ ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻫﺴﺘﻨﺪ، اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦﻓﻀﻮﻻت در ﻣﻮﻗﻊ ﺳﻮﺧﺘﻦ دود ﺿﺨﻴﻢ و ﻣﺨﺼﻮﺻﻲ دارﻧﺪ .
ﮔﺮدزﻏﺎلﺳﻨﮓ ، زﻏﺎل ، آرد ، ﻋﻠﻒ ﺧﺸﻚ ، ﮔﻨﺪم و ﺳﺎﻳﺮ ﮔﻴﺎﻫﺎن ﻋﻠﻔﻲ و ﻳﺎ روﻏﻨﻲ ، روﻏﻦ ﻧﺒﺎﺗﻲ ﻛﻪ روي ﻛﺎﻏـﺬ ﻳـﺎ ﭘﻨﺒﻪ رﻳﺨﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺧﻮدﺑﺨﻮد ﻣﺸﺘﻌﻞ ﺷﻮﻧﺪ.
ﺑﻌﻀﻲ از ﻣﻮاد ﻧﻴﺰ در درﺟﻪ ﺣﺮارت ﭘﺎﺋﻴﻦ ﺗﺮ از ﺣﺮارت اﺷﺘﻌﺎل ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ آن ﻣﺎده و در ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﺧﺎص ﻣﺸﺘﻌﻞ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭼﻮب ﻛﻪ در درﺟﻪ ﺣﺮارت570 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد ﻣﺸﺘﻌﻞ ﻣﻲﺷﻮد اﻣﺎ اﮔﺮ اﻳﻦ ﭼﻮب در ﻛﻨﺎر دﻳﻮاري ﻛﻪ ﺑﻮاﺳﻄﻪ ﮔﺮم ﺷﺪن و ﻳﺎ در ﻛﻨﺎر اﺟﺎق ﺑـﺮاي ﺧـﺸﻜﻴﺪن ﭼـﺴﺒﻴﺪه ﺷـﻮد در ﺣﺮارت ﺧﻴﻠﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ 250 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﻲ ﮔﺮاد ﻣﺸﺘﻌﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد.
در ﻣﻮرد ﻋﻠﻒ ﺧﺸﻚ ﻋﻠﺖ اﺷﺘﻌﺎل ﻣﺜﻞﻣﻮاد دﻳﮕﺮ ﻧﻴﺴﺖ زﻳﺮا در اﻳﻨﺠﺎ درﺟﻪ ﺣﺮارت ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻋﻤـﻞ ﺗﺨﻤﻴﺮ ﻋﻠﻒ دارد ﻛﻪ ﻓﻘﻂ زﻣﺎﻧﻲﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ، ﻛﻪ ﻋﻠﻒ ﻗﺒﻞ از ﺧﺸﻚ ﺷﺪن در ﻳﻚ ﺟﺎ اﻧﺒﺎر ﺷـﻮد در اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻣﻮاﻗﻌﻪ ﺑﺪﻟﻴﻞﻋﻤﻞ ﻓﺘﻮﺳﻨﺘﺰ ، ﺣﺮارت اﺑﺘﺪا در ﻗﺴﻤﺖ زﻳﺮﻳﻦ ﮔﻴﺎه ﺷﺮوع ﺷﺪه و ﺑﻮي ﺗﻨﺪي از ﻋﻠﻒ اﺳﺘﺸﻤﺎم ﻣﻲﺷﻮد و ﻃﺒﻘﺎت زﻳﺮﻳﻦ به آراﻣﻲ ﺷﺮوع ﺑﻪ اﺷﺘﻌﺎل ﻣﻲﻛﻨﺪ و ﻛﻢ ﻛﻢ آﺗـﺶ ﺑـﻪ ﺑﻴـﺮون ﺳﺮاﻳﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ.
ﻛﺎرﺷﻨﺎس ﺑﺮرﺳﻲ ، در اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﺣﺮﻳﻘﻬﺎ اﺑﺘﺪا ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﺪ ﻋﻠﻔﻬﺎ و ﺳﺒﺰﻳﺠﺎت ﭼﻪ ﻣﺪت اﺳﺖ ﭼﻴـﺪه ﺷﺪهاﻧﺪ و ﺑﻄﻮر ﺧﺸﻚ ﺷﺪه ﭼﻴﺪه ﺷﺪه ﻧﺪ و ﻳﺎ ﺗﺮ و ﺑﻮي ﺗﺨﻤﻴﺮ از آﻧﻬﺎ ﻣﺘﺼﺎﻋﺪ ﻣﻲﺷـﻮد ﻳـﺎ ﺧﻴـﺮ،ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﻓﺎﺻﻠﻪ روز ﭼﻴﺪن ﻋﻠﻔﻬﺎ و روز اﻧﺒﺎر ﻛﺮدن و روز آﺗﺶ ﺳﻮزي ﺑﺪﻗﺖ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷـﻮﻧﺪآﻳـﺎ ﻫﻤﺴﺎﻳﮕﺎن در آن روزﻋﻠﻒﭼﻴﺪه و ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﻳﻂ ﻳﻜﺴﺎن در اﻧﺒﺎر دﻳﮕﺮي انبار ﻛﺮدهاﻧﺪ ﻳﺎ ﺧﻴﺮ؟ ﺑﻄﻮر ﻛﻠﻲ اﺷﺘﻌﺎل ﺧﻮد ﺑﺨﻮد ﺗﻮده ﻋﻠﻒ ﻗﺒﻞ از 8 اﻟﻲ10 روز ﺑﻌﺪ از اﻧﺒﺎر ﻛﺮدن و ﺑﻌﺪ از70 اﻟـﻲ80 روز، ﺑﻌﺪ از اﻧﺒﺎر ﻛﺮدن ﻏﻴﺮ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ.
زﻏﺎل ﺳﻨﮓ ﻧﻴﺰ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺧﻮدﺑﺨﻮد ﻣﺸﺘﻌﻞﮔﺮدد، ﻣﺨﺼﻮﺻﺎً اﮔﺮ آﻧﺮا اﻟﻚ ﻧﻤﻮده و ﻣﻘﺪار زﻳـﺎدي از آن را در ﻣﺤﻞ ﺟﻤﻊ ﻛﺮده ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺑﻄﻮر ﻛﻠﻲ ﺗﻮدة زﻏﺎل ﺳﻨﮓرﻳﺰ در ارﺗﻔﺎع دو و ﻳﺎ ﺳﻪ ﻣﺘﺮي ، ﺗـﻮدة زﻏﺎل ﺳﻨﮓ درﺷﺖ در ارﺗﻔﺎع 4 اﻟﻲ 5 ﻣﺘﺮي ﺧﻄﺮ اﺷﺘﻌﺎل دارد. ﺑﻌﻀﻲ از ﻣﻮاد ﻣﺎﻧﻨﺪ زﻏﺎل ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ، روﻏﻦ ﺳﮓ ﻣﺎﻫﻲ ، رﻧﮕﻬﺎي روﻏﻨﻲ ، ﻓﺮﺷﻬﺎي روﻏﻦ زده ، اﺑﺮﻳﺸﻢ روﻏﻦ زده و ﻳﺎ ﻣﻮاد ﻗﺎﺑﻞ اﺷﺘﻌﺎل آﻟﻮده ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮاد ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺧﻮدﺑﺨﻮد ﻣﺸﺘﻌﻞ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﻌﻀﻲ از ﻣﻮاد ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﻐﺰ ﻧﺎرﮔﻴﻞ، ﺗﺨﻢ ﭘﻨﺒﻪ ، ﻏﻼت خشك ﺷﺪه ، اﻧﻮاع ﻋﻠﻔﻬﺎي ﺳﺒﺰ، ﻛﻮدﻫﺎ ﭼﻪ ﻛﻮد آﻟﻲ و ﭼـﻪ ﻛﻮد ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ، ﻛﺎﻏﺬ ﻫﺎي ﺑﺎﻃﻠﻪ ، ﭘﺎرﭼﻪﻫﺎي روﻏﻦزده ، آﻫـﻚ آب ﻧﺪﻳـﺪه ، ﭘﻮدرﻫـﺎي ﻓﻠـﺰي ، ﺳﻮﻟﻔﻴﺪﻫﺎي آﻫﻦ در ﺻـﻮرﺗﻴﻜﻪ در ﻣﺤﻠﻬـﺎي ﻧﻤﻨـﺎك و ﮔـﺮم اﻧﺒـﺎر ﺷـﻮﻧﺪ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﺑﺎﻋـﺚ ﺧﻮدﺑﺨﻮدﺳﻮزي ﮔﺮدﻧﺪ.
در ﺗﻠﻬﺎي ﺑﺰرگ زﻏﺎل ﺳﻨﮓ ﺧﻮدﺑﺨﻮد ﺳﻮزي در ﺣﺪود90 اﻟﻲ120 روز ﺑﻮﻗﻮع ﻣﻲﭘﻴﻮﻧـﺪد ﻛـﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﻮع رﻳﺰي و درﺷﺘﻲ ﺗﻞ اﻧﺒﺎر ﺷﺪه و درﺟﻪ ﺣﺮارت و رﻃﻮﺑﺖ ﻓﻮق بستگي دارد ، ﻳﻌﻨـﻲ درﺟـﻪ ﺣﺮارت ﺑﺎﻻ و رﻃﻮﺑﺖ ﭘﺎﺋﻴﻦ زﻣﺎن را از 90 اﻟﻲ 120 روز ﻣﺘﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲﺳﺎزد ﭘـﺲ در اﻳﻨﮕﻮﻧـﻪ ﻣﻮاﻗـﻊ ﻣﻴﺰان رﻃﻮﺑﺖ ﻣﻮاد اﻧﺒﺎر ﺷﺪه ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﺧﻄﺮ ﺑﻴﺸﺘﺮ اﺳﺖ.
اﺑﻌﺎد و ﻣﻘﺪار ﻓﺸﺎر وارده ﺑﺮ اﺛﺮ ارﺗﻔﺎع ﺗﻞ و ﺗﺮاﻛﻢ آن ﻫﺮ ﭼﻪ ارﺗﻔﺎع ﺑﻴﺸﺘﺮ ، ﻓﺸﺎر ﺑﻴﺸﺘﺮ و ﺗـﺮاﻛم ﻧﻴﺰ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﺣﺮارت ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺷﺪه و ﺧﻄﺮ آﺗﺶﺳﻮزي ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد.
درﺟﻪ ﺣﺮارت ﻣﺤﻴﻂ، ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ اﻣﻜﺎن وﻗﻮع ﺣﺮﻳﻖ ﺑﻴﺸﺘﺮ اﺳﺖ.
ﺗﺮﻛﻴﺐ ﻣﻮاد اﻧﺒﺎر ﺷﺪه ﺑﻪ ﺧﺼﻮص از ﻧﻈﺮ ﻛﺮﺑﻦ و اﻛﺴﻴﮋن ، در ﮔﻴﺎه ﺗﺎزه ﺑﺮﻳﺪه ﺷﺪه و زﻏﺎل ﺳﻨﮓ ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ ، ﻫﺮ ﭼﻪ ﻣﻴﺰان ﻛﺮﺑﻦﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ اﻣﻜﺎن ﻣﺪت زﻣﺎن آﺗﺸﮕﻴﺮي ﺧﻮدﺑﺨﻮد ﺑﻴﺸﺘﺮ اﺳﺖ،
اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻻ رﻓﺘﻦ درﺟﻪ ﺣﺮارت در روﻏﻨﻬﺎﺑﺎ ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ ﺑﻮدن آﻧﻬﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ دارد، ﻣﺨﺼﻮﺻﺎً اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب ﻳﺎ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻓﻠﺰي ﺑﺨﺼﻮص آﻫﻦ ، اﺳﺘﻌﺪاد زﻳﺎدي در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ دارد.
پايان قسمت سوم
برگرفته از مقاله فرخ صبري كارشناس پيشگيري و آموزش
تهيه و تدوين : واحد ايمني اداره آتشنشاني
